Göç Çalışmaları YL
Program Hakkında
İster gönüllü, ister zorunlu olsun, dünyada yaşanan savaşlar, adaletsiz gelir dağılımı ve insanların daha huzurlu bir yerde yaşama isteği olduğu sürece göçler gündemimizdeki yerini korumaya devam edecek, araştırma yapma ve bilgi üretme gerekliliği de hep olacaktır. Küreselleşen dünyada, demografisi sadece doğal nüfus artışı ile oluşan yerleşim yeri bulmak artık neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Dünya üzerindeki göç hareketleri izlendiğinde güneyden kuzeye, doğudan batıya sürekli bir göç yaşanmaktadır. Türkiye de coğrafi konumu nedeniyle hem kaynak, hem transit, hem de hedef olarak bu göç hareketlerinden en fazla etkilenen ülkelerdendir. Dünyadaki Suriyeli mültecilerin yarısından fazlası Türkiye’de misafir edilmektedir. Mart 2018 başı itibariyle Türkiye’de kayıtlı geçici koruma statüsünde yaşayan 3.547.194 Suriyeli bulunmaktadır.
Hedef, kaynak ve transit göç hareketlerinin merkezinde bir ülke olarak Türkiye, birbirinden farklı göç akımlarının çok boyutlu olarak incelenmesine imkân sunan bir özellik göstermektedir. Göç hareketlerinin nedenleri, göçmenlerin göç alan toplumlarla uyumu, uluslararası göç hukuku, emek piyasasında kayıtlı ve kayıt dışı göçmenlerin durumu, devletlerin ve/veya uluslararası kuruluşların göç akımlarını kontrol etmek için geliştirdikleri göç sistemleri, bütün göç aktörlerinin içinde bulunduğu ulus-aşırı alanları ve ağları kapsayan dinamikler gibi göç ile ilgili alanlar interdisipliner bir yaklaşım içinde incelenmeye muhtaçtır.
goc-calismalari-yuksek-lisans-programi-tanitim-kitapcigi-2023-2024.pdf
İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği için tıklayınız
...
Başvuru ve Kabul Koşulları
Göç Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, interdisipliner bir sosyal bilim anlayışı doğrultusunda, üniversitelerin örgün öğrenim veren herhangi bir lisans programından mezun olmuş her öğrenciye açıktır. Aşağıda belirtilen koşullara göre başvuran adaylarla mülakat yapılacak; başarılı olanlar Göç Çalışmaları Yüksek Lisans Programına kayıt yaptırabileceklerdir. Bunların dışında İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlediği genel kabul koşulları aynen geçerlidir.
• Başvuru için 4 yıllık bir bölümden mezun olmak gereklidir.
• Mezuniyet koşulu: Yüksek Lisans Programlarına (tezli) başvuracak adayların lisans not ortalamalarının (AGNO / CGPA) 100 üzerinden en az 60 olması gerekir.
• ALES koşulu: Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı’ndan en az 65 puan (Eşit Ağırlık türünde) alması gerekir.
• Yabancı dil koşulu: YDS veya eşdeğeri sınav için taban puan 50’dir.
• Yatay geçiş kontenjanlarına, bir diğer enstitünün aynı düzeydeki eşdeğer lisansüstü programında en az bir yarıyılını tamamlamış bulunan, almış olduğu derslerin tamamını başarmış olan öğrenciler başvurabilir. Tezli yüksek lisans programlarında normal öğrenim süresinin son bir yarıyılında yatay geçiş yapılmaz.
Başvuru süreci ve koşulları konusunda detaylı bilgi için sosyalbilimler.istanbul.edu.tr sitesinden veya 0212 440 20 00 numaralı telefondan Sosyal Bilimler Enstitüsü ile irtibata geçiniz.
Değerlendirme Ölçütleri
| Puan Türü | (%) |
| ALES (Eşit Ağırlık türünde) veya eşdeğeri sınav notu | 50 |
| Lisans not ortalaması veya yedinci yarıyılı not ortalaması (mezun olmayanlar için) | 10 |
| Mülakat puanı | 30 |
| Yabancı dil notu | 10 |
Yüksek lisans programlarına başvurabilmek için, bunların toplanmasıyla elde edilen giriş notunun en az 65 olması gerekir.
Mezuniyet Koşulları
Göç Çalışmaları Yüksek Lisans Programından mezun olmak için 7 seçmeli ve 1 seminer dersi olmak üzere en az 21 kredilik (60 AKTS) ders alma zorunluluğu mevcuttur. Derslerini başarı ile tamamlayan yüksek lisans öğrencilerinin konu belirleyip danışman seçerek yüksek lisans tezlerini danışmanları nezaretinde hazırlamaları beklenir. Öğrenciye tezini tamamlaması için 4 yarıyıl tanınır. Öğrenci, hazırladığı tezi, çoğunluk oyu ile karar veren 5 kişilik bir jüri önünde savunmak zorundadır. Öğrencinin danışmanı bu jürinin doğal üyesidir. Öğrencilerin programdan mezun olabilmeleri için alınması zorunlu olan tüm derslerden başarılı olmaları ve tezlerini başarıyla savunmaları gerekmektedir.
2023- 2024 ÖĞRETİM YILI
SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI
GÖÇ ÇALIŞMALARI TEZLİ YL PROGRAMI MÜFREDATI
GÜZ YARIYILI
| No | Dersin Adı | Z/S | K | U | T | AKTS | Öğretim Üyesi |
| 1 | Göç Sosyolojisi | S | 3 | 0 | 3 | 8 | Prof. Dr. Yücel BULUT |
| 2 | Coğrafya, Tarih ve Göç | Z | 3 | 0 | 3 | 8 | Prof. Dr. İsmail COŞKUN |
| 3 | Göç, Kültür ve Uyum | S | 3 | 0 | 3 | 6 | Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Fazıl BAŞ |
| 4 | Uluslararası Göç Hukuku | S | 3 | 0 | 3 | 6 | Dr. Öğr. Üyesi Esra YILMAZ EREN |
| 5 | Göçün Ekonomi Politiği | S | 3 | 0 | 3 | 6 | Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Fatih KARAKAYA |
BAHAR YARIYILI
| No | Dersin Adı | Z/S | K | U | T | AKTS | Öğretim Üyesi |
| 1 | Göç ve Demografi | S | 3 | 0 | 3 | 6 | Dr. Öğr. Üyesi M. Ali Akyurt |
| 2 | Mukayeseli Perspektifte Göç Deneyimleri: Avrupa ve Türkiye | S | 3 | 0 | 3 | 6 | Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Emin Balcı |
| 3 | Türkiye’de Göç Çalışmaları | Z | 3 | 0 | 3 | 8 | Prof. Dr. Yücel Bulut |
| 4 | Seminer | Z | 0 | 0 | 3 | 6 | Prof. Dr. İsmail Coşkun |
| 5 | Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği | Z | 3 | 0 | 3 | 6 | Doç. Dr. Tuba TOPÇUOĞLU |
DERS İÇERİKLERİ
Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Tuba Topçuoğlu
2. Göç Sosyolojisi
İnsanlık tarihi kadar eski bir olgu olan göç, küreselleşme ile beraber yeni boyutlar kazanmıştır. Göçler nitelik olarak çeşitlenirken, nicelik olarak da daha önce dünyada hiç görülmediği kadar yüksek bir orana ulaşmıştır. Dünyadaki her 7 kişiden biri doğduğu/ait olduğu topraklardan uzakta yaşamaktadır. 250 milyon kişi kendi ülkesi dışında göçmen veya mülteci olarak yaşamaktadır. Göçmenler ve/veya mülteciler hem göç ettikleri ülkelerin, hem de ayrıldıkları ülkelerin bütün toplumsal kurumlarında ve kentlerinde önemli dönüşümler yaşanmasına neden olmaktadır. Dünyadaki göç süreçleri ve eğilimlerinden Türkiye de ziyadesiyle etkilenmektedir. Kent Çalışmaları alanında lisansüstü eğitim alacak öğrencilerin yerel ve küresel anlamda kentlerin göçlerle nasıl dönüştüğünü anlama ve analiz etme becerisi kazanabilmeleri önemli olacaktır.
Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Yücel Bulut
Haftalık Ders Planı
1. Göç Sosyolojisinin Temel Kavramları
2. Temel Göç Kuramları
3. Türkiye’de İç Göç Süreçleri
4. Türkiye’de Kentleşme ve Dayanışma Ağları
5. Türkiye’den Göçler
6. Türkiye’ye Göçler
7. Küresel Göç Hareketleri
8. Küresel Düzensiz Göçlerin Boyutları
9. Avrupa’ya Düzensiz Göçler
10. Avrupa’da Göç ve Sınır Politikaları
11. Avrupa’da Birlikte Yaşama Modelleri
12. Modern Diyasporalar ve Geri Dönüş Göçleri
13. Küresel Göçmen Dayanışma Ağları
14. Düzensiz Göç Alanında Çalışan Kurum ve Kuruluşlar
3. Coğrafya, Tarih ve Göç
Türkiye bir süredir göç hareketlerinde geçiş ülkesi olmaktan çıkmış, hedef ülke haline gelmiştir. Türkiye, bu olguya eklenen yakın coğrafyamızda yaşanan savaşlara bağlı olarak yoğun bir mülteci girişine maruz kalmaktadır. Bu derste tarihsel olarak Anadolu coğrafyasının tarih içinde yaşadığı göç hareketleri ele alınacak; günümüz göç ve mülteci hareketliliğini tarihi tecrübeler ışında mukayeseli bir biçimde değerlendirilecektir. Nüfus hareketleri, göç ve mülteci olguları coğrafya ve tarihi bağlamı içinde ele alınırken, süreklilikler ve farklılaşmalara odaklanılacaktır.
Öğretim Üyesi: Prof. Dr. İsmail Coşkun
Haftalık Ders Planı
1. Anadolu’nun Coğrafi İmkân ve Sınırlılıkları
2. Eski Çağ’da Anadolu’da Nüfus Hareketleri
3. Eski Çağ’da Anadolu’da Nüfus Hareketlerinin Kültürel ve Toplumsal Sonuçları: Bugüne Dair
4. Uygarlıkların Karşılaşma Alanı Olarak Anadolu Coğrafyası
5. Coğrafya ve İskân: Eski Çağ’da Nüfus Yerleştirmeleri
6. Bizans İmparatorluğu’nda Nüfus Hareketleri
7. Osmanlı’da İskân Politikaları ve Nüfus Yerleştirmeleri
8. Osmanlı İmparatorluğun Kaybının Toplumsal Sonuçları: Muhacir Toplum
9. Rus Devrimi ve Türkiye’ye Rus Göçü
10. Cumhuriyet Dönemi Nüfus Hareketleri: Mübadele
11. Muhacirlikten Göçmenliğe: Cumhuriyet Döneminde Balkanlardan Göç
12. 1979 İran Devrimi ve Türkiye’ye İranlı Göçü
13. Irak ve Suriye’de Savaş Halinin Sonuçları: Eski ve Yeni Mülteciler
14. Coğrafya ve Tarih Bağlamında Türkiye’nin Yaşadığı Göç Tecrübeleri: Süreklilik ve Değişme
4. Göç, Kültür ve Uyum
Günümüz toplumları, savaşlar, iklim değişiklikleri ve göç edilen ülkedeki iyi eğitim ve çalışma olanakları gibi çeşitli nedenlerin yol açtığı göç hareketleri ile hızla dönüşmektedir. Bu toplumsal dönüşümlerin yaşandığı merkezi alanlardan biri hem farklı nedenlerle, farklı coğrafyalardan göç etmiş kişilerin hem de göç edilen coğrafyada yaşayan nüfusun kültürel pratikleridir. Kültür, bu bağlamda farklılık deneyimlerinin ve bu deneyimlerin yol açtığı ayrışmaların ana eksenlerinden biri olarak görülmektedir. Göç sosyolojisi alanında geliştirilmiş kültürel uyum kuramları ise bu farklılıkları gözeterek birlikte yaşamanın yollarını aramaktadır. Bu derste, öğrenciler, göç, kültür ve uyum konularındaki kuramsal yaklaşımları, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve Türkiye gibi farklı ulusal bağlamlardaki somut örnekler eşliğinde tartışacaklardır.
Öğretim Üyesi: Dr. Öğretim Üyesi Fazıl Baş
Haftalık Ders Planı
1. Derse Giriş ve Temel Kavramlar
2. Kültür Teorileri
3. Göç ve Kültürel Aidiyet
4. Göç ve Kültürel Kimlikler
5. Göç ve Kültürel Değişim
6. Ekonomi ve Kültürel Uyum
7. Kültürel Uyum Teorileri: Asimilasyon ve Kültürleşme (Acculturation)
8. Kültürel Uyum Teorileri: Asimilasyon ve Kültürleşme (Acculturation)
9. Kültürel Uyum Teorileri: Entegrasyon
10. Kültürel Uyum Teorileri: Çokkültürlülük
11. Kültürel Uyuma Yapısal Yaklaşımlar
12. Kültürel Uyum Teorilerine Eleştirel Yaklaşımlar
13. Türkiye’de Kültürel Uyum Tartışmaları
14. Öğrenci Sunumları
BAHAR YARIYILI
1. Türkiye'de Göç Çalışmaları: Tarih ve Teori
Göç günümüzde oldukça önemli ve kritik bir olgu olarak belirmektedir. Bu derste dünyada göç çalışmaları ile ilgili literatürü, Türkiye'deki göç çalışmalarını ve bu alanda yürütülen projeleri tanıtmak amaçlanmaktadır. Bu dersi alan öğrenciler, dünyada göç çalışmaları ile ilgili kısa bir literatür okumasından sonra, Türkiye'deki göç çalışmalarını yakından tanıyacaklar, bu alanda faaliyet yürüten araştırma merkezlerini ve yürüttükleri örnek projeleri tanıma fırsatı bulacaklar.
Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Yücel Bulut
Haftalık Ders Planı
1. Türkiye'de Sosyolojinin Gelişimi
2. Akademik Bir Çalışma Alanı Olarak Göç
3. Dünyada Göç Çalışmaları: Teoriler ve Çalışmalar I
4. Dünyada Göç Çalışmaları: Teoriler ve Çalışmalar II
5. Türk Sosyal Bilimleri ve Göç Olgusu: Temel Yönelimler
6. Türkiye'de İç-Dış Göç Araştırmaları
7. Ara Sınav
8. Yurt Dışından Türkiye'ye Yönelen Göç Olgusu
9. Türkiye'de Göç ile İlgili Özel-Resmi Kurum/Kuruluşlar ve Çalışma Alanları
10. Göç Araştırmaları I
11. Göç Araştırmaları II
12. Göç Araştırmaları III
13. Göç Araştırmaları IV
14. Göç Araştırmaları V
2. Mukayeseli Perspektifte Göç Deneyimleri: Avrupa ve Türkiye
Göç hareketleri modern toplumun yapılaşmasındaki temel etmenlerden biridir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itiabren ulus içi bir hareketliliketen ulusalar arası bir hareketlliğe erişen göç fenomeni farklı toplumlarda müşretek sorunların ve söylemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu derste göç süreçlerinin modern oplumun temel kategorileri üzerinde meydana getirdiği dönüşüm farklı göçmnelik deneyimleri ve hedef ülkelerin göç politilaları bağlamında ele alınacaktır.
Öğretim Üyesi: Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Emin Balcı
Haftalık Ders Planı
1. Giriş
2. Çağdaş Toplumda Göç Hareketleri
3. Sosyolojik Bir İdeal Tip: Göçmen
4. Siyasalın Kıyısında Göçmen
5. Dünyadan Sığınmacı Manzaraları
6. Emeğin Kırılgın Hali
7. Göçmen, Kültürel Sermaye ve Emek
8. Klasik Getto
9. Hyper Getto
10. Çokkültürlülük, azınlıklar ve göçmenler
11. Göçmen Cemaati, Otorite ve Arayışlar
12. Diaspora ve Kimlik
13. Göçmenin Medyatik Temsili
14. Genel Değerlendirme
3. Göç ve Demografi
Demografi insan topluluklarını nüfus açısından inceler. Nüfusa büyüklük, yoğunluk, doğurganlık gibi açılardan bakmanın yanında mekânsal hareketlilik açısından da yaklaşır. Böylece iç ve dış göçlerin bir toplumun nüfus yapısına etkisi demografi çalışmalarının temel bir boyutunu oluşturur. Bu dersin amacı nüfus hareketlerini ve toplum üzerindeki etkilerini dünden bugüne tarihsel ve güncel örnekler üzerinden anlamaya çalışmaktır.
Öğretim Üyesi: Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Ali Akyurt
Haftalık Ders Planı
1. Tanışma ve izlencenin tanıtılması
2. Demografi teorileri ve temel kavramlar
3. Tarihte kitlesel göçler ve demografik yapıya etkileri
4. 19. yüzyıldan bugüne kitlesel göç trendleri ve demografik yapıya etkileri
5. Osmanlı’da/Türkiye’de demografik yapı ve dış göçlere genel bakış
6. Türkiye’nin demografik yapısı ve iç göçlere genel bakış
7. VİZE HAFTASI
8. İç göç ve demografi 1: Türkiye’de iktisadi gönüllü zincirleme göçler (1950-1990) ve demografik yapıya etkisi
9. İç göç ve demografi 2: Türkiye’de siyasi/askeri zorunlu kitlesel göçler (1990) ve demografik yapıya etkisi
10. Dış göç ve demografi 1: Türkiye’ye göçler ve Türkiye’nin demografik yapısına etkileri: Suriyelilerden önceki örnekler
11. Dış göç ve demografi 2: Türkiye’ye göçler ve Türkiye’nin demografik yapısına etkileri: Suriye’den Türkiye’ye sığınmacı göçü
12. Göçmen toplulukları 1: İstanbul’daki Iraklılar, Afganlılar, İranlılar, Mağripliler
13. Göçmen toplulukları 2: İstanbul’daki Afrikalılar
14. İşgücü göçü ve Türkiye’de yabancı kadın işçiler
4. Göçün Ekonomi-Politiği
Göçün ekonomik sosyolojisini yapmak ve bu amaçla politik, ekonomik ve toplumsal süreçleri göç olgusunu yeniden düşünmek üzere inceler. Kalkınma, finansal ve emek piyasaları, göçün hedef ve kaynak ülke için maliyetleri gibi olguların çağdaş metinler ve ampirik çalışmalar üzerinden tartışmaya açılması sağlanır. Ders göçü birçok boyutuyla ekonomik, politik ve toplumsal bir olgu olarak inceler.
Öğretim Üyesi: Dr. Öğretim Üyesi Muhammed Fatih Karakaya
Haftalık Ders Planı
1. İnsanlar neden göç eder?
2. Uzun 19. Yüzyılda göç dalgaları
3. Göç-kalkınma rabıtası
4. Göç endüstrisi
5. Emek piyasaları, geçici göç ve küreselleşme
6. Emek piyasası ve göçün mali etkileri
7. Ara Sınav
8. Devlet, göçmenlerin havaleleri ve ulusaşırılık
9. Düzenlemeler ve etkileri
10. Göçmen gönderen devletler
11. Beyin göçü
12. Göç, ticaret ve sermaye akışı
13. Mülteciler, sığınmacılar ve refah devleti
14. Kaçak göçmenler ve sınır denetimi
Öğretim Üyesi: Prof. Dr. İsmail COŞKUN
2022-2023 Güz Dönemi Göç Çalışmaları Ders Programı | ||||
Dersin Adı | Gün | Saat | Yer | Dersi Veren Öğretim Üyesi |
Göç ve Demografi | Pazartesi | 12:30-14:40 | Kendi Odası | Dr. Öğr. Üyesi M. Ali Akyurt |
Mukayeseli Perspektifte Göç Deneyimi | Çarşamba | 11:00 - 13:00 | Kendi Odası | Dr. Öğr. Üyesi M. Emin Balcı |
Seminer | Çarşamba | 14:15-15:15 | Kuyucu Murat Paşa Medresesi | Prof. Dr. İsmail Coşkun |
Türkiye’de Göç Çalışmaları | Çarşamba | 15:30-17:40 | Türkiye’de Göç Çalışmaları | Prof. Dr. Yücel Bulut |
Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği | Perşembe | 08:50 - 11:00 |
| Doç. Dr. Tuba Topçuoğlu |
-GÖÇ SOSYOLOJİSİ YÜKSEK LİSANS OKUMA LİSTESİ-
- Adıgüzel, Y. (2018) Göç Sosyolojisi, Ankara: Nobel Yayınları
- Castles, S., Miller, M.J. (2008) Göçler Çağı İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
- M.M.Erdoğan, A. Kaya, (Der) (2015) Önsöz, Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
- Karpat, K. (2010). Osmanlı’dan Günümüze Etnik Yapılanma Ve Göçler, İstanbul: Timaş Yayınları
- Karpat, K. H. (2003) Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm, Kırsal Göç, Gecekondu Ve Kentleşme, Çev: Abdulkerim Sönmez, İstanbul: İmge Kitabevi
- İçduygu, A., Kirişçi, K. (Der.) (2009) Land of Diverse Migrations, Challenges of Emigration and Migration in Turkey, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları
- Abadan-Unat, N. (2002) Bitmeyen Göç, Konuk İşçilikten Ulus-Ötesi Yurttaşlığa, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
- Push, B., Wilkoszewski (Der.) (2010) Türkiye'ye Uluslararası Göç: Toplumsal Koşullar-Bireysel Yaşamlar, İstanbul: Kitap Yayınevi
- S. G. Ihlamur-Öner Ve N. A. Ş. Öner (Der.) (2012) Küreselleşme Çağında Göç: Kavramlar, Tartışmalar, İstanbul: İletişim Yayınları
- Çiçekli, B. (2009) Göç Terimleri Sözlüğü, Cenevre: Uluslararası Göç Örgütü Yayınları
- Danış, D. Ve Soysüren, İ. (2014) Sınır Ve Sınırdışı: Türkiye’de Yabancılar, Göç Ve Devlete Disiplinlerarası Bakışlar, Ankara, Notabene Yayınları
- Faist, T. (2003) Uluslararası Göç Ve Ulusaşırı Toplumsal Alanlar, İstanbul: Bağlam Yayınları
- Koyuncu, A. (2015) Kentleşme Ve Göç, İstanbul: Hikmetevi Yayınları
- Mccarthy, J (1945) Ölüm Ve Sürgün: Osmanlı Müslümanlarının Etnik Kıyımı:1821-1922, Çev: Fatma Sarıkaya, 2. Baskı, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları
- Tekeli, İ (2011) Göç Ve Ötesi, İkinci Basım, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları
- Tokgöz, G. (2006) Uluslararası Emek Göçü, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
- Esen, A., Duman, M. (2016) Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler: Tespitler ve Öneriler, İstanbul: WALD Yayınları
- Chambers, I. (2014) Göç, Kültür, Kimlik, 2. Baskı, İstanbul: Ayrıntı Yayınları
- Duman, G. (2018) 11. Peron, Bir Yanı Memleket Bir Yanı Gurbet, Ankara: Vadi Yayınları
- Yılmaz Eren, E. (2018) Mülteci Hukukunda Geçici Koruma, Ankara: Seçkin Yayınları
PDF için lütfen tıklayınız.