STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı

Program Hakkında

Program Hakkında

Bireylerin toplumsal sorunların çözümüne yönelik faaliyetlere gönüllü olarak katılmaları modern toplumun en önemli gelişmişlik göstergelerinden biridir. Gönüllü hizmetler, kâr amacı gütmeyen Sivil Toplum Kuruluşları (STK) üzerinden yürütülmektedir. Ayrıca bazı kamu ve özel sektör kuruluşları da, herhangi bir maddi beklentileri olmadan, sosyal sorumluluk projeleriyle toplumsal fayda güden projeler üretmekte ve topluma karşı sorumluluklarını yerine getirmektedirler. STK’ların yetişmiş personel, gönüllü ve finansal kaynak ihtiyacının karşılanması kadar, faaliyetlerine toplumun ilgi ve desteğini çekebilmek için doğru ve etkili bir iletişim yönetimi kullanabilmeleri de bu alandaki bilgi birikimine müracaatı zorunlu kılmaktadır. Buna karşılık, söz konusu alanda yetişmiş insan kaynağı açığının bulunduğu ve uzmanlaşmaya yönelik çabaların yetersiz kaldığı görülmektedir.
STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı hem STK’ların ihtiyaç duyduğu nitelikli uzman/yönetici ihtiyacının karşılanmasını ve hem de özel şirketlerin sosyal sorumluluk projelerini yürütebilecek profesyonellerin yetiştirilmesini amaçlamaktadır. Ulusal veya uluslararası STK’larda çalışanlar, resmi ve özel kurumların halkla ilişkiler, müşteri ilişkileri, sosyal sorumluluk projelerinde çalışanlar, siyasi partiler ve baskı gruplarının yöneticileri, resmi kurumların (kalkınma ajansları, bakanlıklar, valilikler, belediye) proje birimlerinin yöneticileri Programın öncelikli hedef kitlesidir. Bu program ayrıca STK’larda gönüllü veya profesyonel olarak çalışmak isteyen veya sosyal sorumluluk alanında kariyer yapmak isteyen gençlere de hitap etmektedir. Programı tamamlayanların, Türkiye toplumumun sosyolojik altyapısını daha yakından tanıyarak, görev alacakları sosyal projelerin kurgulanmasından yürütülmesine, fon bulunmasından raporlanmasına kadar her aşamada bilimsel metotları kullanabilme becerisi kazanması hedeflenmektedir.


stk-ve-sosyal-sorumluluk-yonetimi-yuksek-lisans-programi-tanitim-kitapcigi-2023-2024.pdf


İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği için tıklayınız

...

Başvuru, Kabul ve Mezuniyet Koşulları

Başvuru, Kabul ve Mezuniyet Koşulları

Program, en az 4 yıllık lisans programlarından mezun olmuş her öğrenciye açıktır. Aşağıda belirtilen koşullara göre başvuran adaylarla mülakat yapılacak ve başarılı olanlar İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlemiş olduğu genel kabul koşullarını da sağlamak şartıyla bu programa kayıt yaptırabileceklerdir.
• Başvuru için 4 yıllık herhangi bir lisans programından mezun olmak yeterlidir.
• ALES şartı aranmamaktadır.
• Yabancı Dil (YDS veya eşdeğeri) şartı aranmamaktadır.
• Lisans not ortalaması 100 üzerinden en az 50 (elli) olmalıdır.
• Programa kabulde, lisans mezuniyet not ortalamasının % 50’si ve mülakat sınavının % 50’si esas alınacaktır. Programa kabul notu en az 60 (altmış)’tır.
• Lisans eğitimlerini yurt dışında yapmış olan adayların YÖK’ten denklik belgesi almaları zorunludur.
• Tezsiz yüksek lisans derecesi almak için öğrencilerin azami 3 yarıyıl içerisinde en az 30 kredilik 10 ders almaları ve proje hazırlayıp danışmanlarına sunmaları gerekmektedir. 24 AKTS’lik proje dahil olmak üzere mezuniyet için tamamlanması gereken AKTS 90’dır.

Ücret*

Program üç dönemden, 30 kredi veya oluşmaktadır.

 Ders YüküÜcret (TL) **İndirimli Ücret (TL)***  
1. Dönem5 ders (15 kredi)
6,3004,500 
2. Dönem 5 ders (15 kredi)
6,300
4,500 
3. DönemProje    -    -
--
TOPLAM10 ders (30 kredi) + Proje12,6009,000


* Belirtilen ücretler 2019-2020 Güz Yarıyılı başvuru dönemine aittir.
** Saat başına ders kredi ücreti 420TL’dir. Ödemeler, Halk Bankası'na AKSİS Öğrenci Otomasyon Sistemi’nden (aksis.istanbul.edu.tr) alınacak referans numarası ile yapılacaktır.
*** İndirimli ücret İstanbul Üniversitesi personeli, eşleri ve çocukları (emekliler ve işçi statüsünde çalışanlar hariç) için geçerlidir. Bu kişiler, durumlarını kayıt esnasında belgelendirerek indirimden yararlanabilirler. Saat başına indirimli ders kredi ücreti 300 TL’dir.

Ders Programı

2025-2026 Akademik Yılı için STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi Yüksek Lisans Programı açılmamıştır. 

Müfredat

I. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin Adı Z/S
 KrediAKTSÖğretim Üyesi/ Görevlisi
 1Sivil Toplum KuramıZorunlu36
Doç. Dr. Enes Kabakcı
2Gönüllülük ve Gönüllü YönetimiZorunlu
3
7Doç. Dr. Murat Şentürk
3STK'larda Yeni Toplumsal HareketlerZorunlu
3
6Doç. Dr. Aynur Erdoğan Coşkun
4 STK'larda Mali MevzuatSeçmeli
3
7
Dr. Zeynel Koç
5Proje Döngüsü ve Kaynak GeliştirmeSeçmeli
3
7
Dr. Ömer Özdinç

​

II. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin AdıZ/SKrediAKTS
Öğretim Üyesi/ Görevlisi
1Devlet-Toplum İlişkileriSeçmeli3
6Prof. Dr. İsmail Coşkun
2İletişim ve Savunuculuk StratejileriSeçmeli
3
7
Doç. Dr. Murat Şentürk
3Sosyal GirişimcilikZorunlu
3
7Dr. Uygar Özesmi
4Türkiye'de STK UygulamalarıZorunlu3
6Dr. Ömer Özdinç
5Sosyal Sorumluluk YönetimiZorunlu3
6Dr. Deniz Saydam

III. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin AdıZ/S KrediAKTS
Öğretim Üyesi/ Görevlisi
1Bitirme ProjesiZorunlu
-24 
Ders İçerikleri

I. YARIYIL (GÜZ YARIYILI)

​

1. SİVİL TOPLUM KURAMI

“Sivil toplum”, Batı toplum ve siyaset düşüncesi içinde ortaya çıkıp gelişen kavramlardan biridir. İlk kez Platon ve Aristoteles’in eserlerinde karşımıza çıkan bu kavram, İlk Çağ’dan günümüze her daim “devlet” kavramıyla birlikte düşünülmüştür. “Sivil” kavramı, şehirlilik ve vatandaşlıkla bağlantılı olmakla birlikte, medenilik ve medeniyetle de ilişkilidir. Tüm antik kavramlar gibi “sivil” kavramı da Ortaçağ’dan itibaren tedrici bir anlam değişikliğine uğramış, neticede Aydınlanma düşüncesine – ve bunun temel taşlarından olan uygarlık (civilization) kavramına – esas teşkil etmiş, böylece modernitenin asli unsurlarından bir haline gelmiştir. Dolayısıyla sivil toplum, modernitenin analizi için kaçınılmaz olarak ele alınması gereken kavramsallaştırmalardan biridir. Kavramın günümüzde “sivil toplum kuruluşları” bağlamında, yönetime katılma ve vatandaşlıkla ilişkili olarak daha özel bir kullanımı da bulunmaktadır. Bu derste, sivil toplum kuramları özellikle modern döneme odaklanarak incelenecektir.

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Enes Kabakcı​

Haftalık Ders Planı

1. Antikiteden Orta Çağ’a Sivil Toplum

2. Sivil Toplum ve Doğal Hukuk Geleneği

3. Aydınlanma, Burjuvazi ve Sivil Toplum

4. Sivil Toplum ve Sosyal Sözleşme Geleneği

5. Bir Ahlak Kuramı Olarak Sivil Toplum: İskoç Aydınlanması

6. Hume: Sivil Toplumun Doğası

7. Ferguson: Medenilik Olarak Sivil Toplum

8. Smith: Piyasa Kuramı Olarak Sivil Toplum

9. Hegel: Devlet Olarak Sivil Toplum

10. Marx: Sivil Toplumun Eleştirisi

11. Tocqueville: Demokrasi ve Sivil Toplum

12. Yirminci Yüzyılda Sivil Toplum Tartışmaları: Gramsci ve Sonrası

13. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’de Sivil Toplum Tartışmaları

14. Güncel Sivil Toplum Tartışmaları

Doç. Dr. Enes KABAKCI

1973 İstanbul-Beyazıt doğumludur. 1992’de Galatasaray Lisesinden, 1996’da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını 1999’da “L’activité politique d’Alexis de Tocqueville” başlıklı çalışmasıyla, doktorasını ise 2007’de “Sauver l’Empire. Modernisation, positivisme et formation de la culture politique des Jeunes-Turcs (1895-1908)” başlıklı teziyle Paris I Panthéon-Sorbonne Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümünde tamamladı. 2013 yılında sosyoloji doçenti oldu. 2009 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Çalışmaları sosyoloji tarihi, siyaset sosyolojisi, tarihsel sosyoloji ve Osmanlı-Türk modernleşmesi alanlarında yoğunlaşmaktadır.

​ 

2. GÖNÜLLÜLÜK VE GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ

Gönüllülük ve Gönüllü Yönetimi dersinde katılımcı demokrasilerde Sivil Toplum Kuruluşlarının yeri ve önemi Türkiye ve dünyada ortaya çıkış sebepleri ele alınacaktır. Ayrıca, sivil toplum çalışmalarında gönüllü olmanın önemi, değeri, sorumlulukları, STK’ların gönüllü yönetiminde özen göstermesi ve önem vermesi gereken alanlar işlenecektir. 

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Murat Şentürk

Haftalık Ders Planı

1. Katılımcı Demokrasi İçinde STK’nın Önemi, Dünyada ve Türkiye’de STK Oluşumları

2. STK’lar ve Yönetim Modeli ve Anlayışı

3. STK – Gönüllü İlişkisi: Gönüllülük Tanımı, Gönüllü Olma Nedenleri

4. Gönüllü Olmanın Kazanç ve Maliyetleri, Gönüllü Sorunları

5. STK’lara Katılım ve Gönüllü Çalışmalar

6. STK’larda Gönüllü Stratejisi: Gönüllü Seçimi ve Oryantasyon

7. Gönüllüyü Tanımak, Gönüllü Eğitimi, Gönüllünün Sorumlulukları

8. Gönüllülük ve Etik İlkelerin Önemi

9. Gönüllülerin STK’ya Katkıları (Somut Örnekler)

10. Gönüllü Çalışmalarının Yerelde Önemi

11. Gönüllü Yönetimi ve Sürdürülebilirlik

12. STK’nın Gönüllüye Karşı Sorumlulukları

13. STK’da Proje Üretimi ve Proje Yönetiminde Gönüllü ile İşbirliğinin Önemi

14. Genel Değerlendirme ve Sunumlar

Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK

Lisans öğrenimini İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde 2004’te, yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Programında “Yoksulların Yaşam Stratejileri: Küçük Mustafa Paşa ve Balat Örnekleri” adlı çalışmasıyla 2008 yılında tamamladı. Yine aynı programda “Kentsel Müdahaleler Açısından İstanbul” başlıklı teziyle doktora çalışmasını 2011 yılında bitirdi. 2013’te City University of New York’ta yer alan Center for Place, Culture and Politics adlı merkezde misafir araştırmacı olarak bulundu. 2018 yılında doçent unvanını kazandı. Halen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışan Şentürk’ün ilgi alanları arasında kentsel müdahaleler, kent ve siyaset, kentsel dönüşüm, konut, yoksulluk, aile, medya, yaşlanmanın ve mekânın sosyolojisi yer almaktadır.

 

3 . STK’LAR VE YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER

İkinci Dünya Savaşı sonrasında siyasi ve sosyal değişimi ve dönüşümü amaçlayan toplumsal hareket lerde karakteristik farklılaşmaların meydana geldiği gözlenmektedir Yenitoplumsal hareketler ( ekonomik kalkınma gibi makro siyasi meselelerden çok insan haklarıyla ilgili sorunlara odaklan maktadır Bu dersin konusu, modern çağda toplumsal hareketleri doğuran siyasi, ekonomik ve sosyal koşullara ayna tutularak toplumsal ve kültürel eksende faaliyet gösteren yeni toplumsal hareketlerin özelliklerinin değerlendirilmesinden ve bu hareketlerin günümüz modern toplumundaki etkilerinin analiz edilmesinden ibarettir Bu bağlamda toplumsal hareketlerin doğuş koşullarından başlanarak “ olan tespit edilecek ve günümüz toplumundaki çeşitli faaliyet alanları incelenecektir

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Haftalık Ders Planı

1. Toplumsal Değişme
2. Toplumsal Hareket Kavramı ve Tanımı
3. Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışı
4. Kolektif Davranış Kuramı
5. Klasik Sosyologlara Göre Toplumsal Hareketler
6. Sistem Karşıtı Hareketler
7. Kaynak Mobilizasyonu Kuramı
8. Yeni Toplumsal Hareketler Neden Yeni
9. Yeni Toplumsal Hareketler Yaklaşımı 
10. Dini Toplumsal Hareketler
11. Batı dışı Toplumlarda Toplumsal Hareketler
12. Türkiye’de Toplumsal Hareketlerin Doğuşu
13. Türkiye'de Toplumsal Hareketler
14. Toplumsal Hareket Örnekleri

Dr. Öğr. Üyesi Aynur ERDOĞAN COŞKUN
2006 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji ve Tarih Bölümlerinden mezun oldu Yüksek lisansını 2009 da İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalında yaptıktan sonra doktorasını aynı kurum çatısı altında Yurt Dışı Eğitim ve Türk Modernleşmesi başlıklı tez çalışmasıyla 2013 yılında tamamladı 2013 ten bu yana İstanbul Üniversitesi Ede biyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta toplumsal hareketler, din sosyolojisi, sosyoloji teorisi ve bilim/teknoloji kültür ilişkisi gibi konularda çalışmalarına devam etmektedir

​

4. STK'LARDA MALİ MEVZUAT

STK’lar tarafından yürütülen her faaliyetin bir mali yönü bulunmaktadır STK’lar gelir elde ederler ve harcama yaparlar Gerek vakıfların gerekse derneklerin gelir toplama ve harcama usulleri ilgili mevzuat ile belirlenmiştir STK yöneticileri daha çok faaliyetlerin başarısına yoğunlaştıklarından, her zaman harcama usulleri ve belge düzeni konusunda gerekli hassasiyeti gösteremeyebilmektedir Harcama STK amaçlarına uygun olsa dahi, harcama usulünde ilgili mevzuata uyulmamış olması yöneticileri sorumlu duruma düşürebilmektedir Diğer taraftan bu kurumların “iktisadi faaliyetleri” aynı zamanda vergi mevzuatının konusuna girmektedir Bu derste ilk olarak vakıf veya derneklerin hukuki yapıları konusu ele alınacak sonrasında ise STK’lardaki iktisadi faaliyetler ve yükümlülükler genel esasları ile verilecektir.

Öğretim Görevlisi: Dr. Zeynel Koç

Haftalık Ders Planı

1. Giriş: Temel Kavramlar ve Tanımlar
2. STK’ların Hukuki Yapıları
3. Mali Mevzuat ve Genel Vergi Mevzuatı
4. STK Gelirleri ve Harcama Usulleri
5. Bağışlar ve Diğer Gelir Getirici Faaliyetler
6. Kamu ve Özel Fonların Kullanımı
7. STK Yöneticilerin Mali ve Hukuki Sorumlulukları
8. Denetleme Usulleri
9. Dernekler Kanunu’nda Yer Alan Mali Düzenlemeler
10. Vakıflar Kanunu’nda Yer Alan Mali Düzenlemeler
11. Vergi Mevzuatı Karşısında Vakıflar ve Derneklerin Durumu
12. Mali Mevzuatın Örnek STK’lar Üzerinden Incelenmesi
13. Mali Mevzuatta İyi Örnekler

Dr. Zeynel KOÇ

1995 yılında Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Basım ve Yayımcılık Bölümünü bitirdi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalında 1998’de yüksek lisansını, 2004 yılında doktorasını tamamladı. 2012 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Ayrıca Uygulamalı Sosyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Sosyal Sorumluluk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcılığı ve Yeşilay Bağımlılık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü gibi görevleri bulunmaktadır. Yayımlanmış dört kitabı olan Adıgüzel göç, iletişim, yurtdışındaki Türkler, kent, sivil toplum ve gönüllük alanlarında akademik çalışmalarını sürdürmektedir.

 

5. PROJE DÖNGÜSÜ VE KAYNAK GELİŞTİRME

STK’ların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kaynağa ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kaynak, proje gelirinden sağlanabilmekte ancak kaynağın sürdürülebilirliğine dikkat edilmesi gerekmektedir. Sivil toplum kuruluşlarının finansal sürdürülebilirliği, finansal planlama ve yönetim, kendi kendini finanse etme dahil tüm kaynak oluşturma ve tanıtım faaliyetleri sayesinde sağlanır. STK’ların giderek proje bazlı fonlara erişiminin yaygınlaşması birçok STK’nın proje hazırlamak, yazmak ve yönetmek konusunda ihtiyacının oluşmasına neden olmuştur. Gerek yerel gerekse uluslararası fonlardan yararlanma oranının düşük olmasının en önemli nedenlerinden biri proje hazırlama ve yönetme konusundaki yetersiz deneyimlerdir. Bu derste öncelikle proje yönetimi konusu anlatılacaktır. Ardından finansal yönetim ve kaynak oluşturma ile ilgili temel kavramlar ele alınacak, STK’ların gelir kaynakları ve kaynak oluşturma stratejisinin nasıl geliştirilebileceğine dair teorik bilgi ve örneklerle anlatılacaktır. Ardından fon kaynakları için proje geliştirme, yazma ve yürütme süreci ele alınacaktır. Bu derste projelerin nasıl geliştirilebileceğine ve kaynak oluşturulabileceğine ilişkin teorik bilgilerin verilmesinin ardından katılımcılardan dönem sonuna kadar bir proje geliştirmeleri de istenecektir.

Öğretim Görevlisi: Dr. Ömer ÖZDİNÇ

Haftalık Ders Planı

1. Proje Döngüsü ve Proje Yönetimi Kavramları
2. Projelerde Kapsam ve Zaman Yönetimi
3. Projelerde Maliyet Yönetimi
4. Projelerde Kalite ve İK Yönetimi
5. Projelerde Risk ve İletişim Yönetimi
6. Projelerde Paydaş ve Tedarik Yönetimi
7. Temel Finansal Kavramlar
8. Finansal Yönetim ve Planlama: Fizibilite ve Bütçeleme
9. STK'larda Kaynak Oluşturma Stratejileri
10. Bireysel ve Kitlesel Bağışçılık
11. Kurumsal Bağışçılık: Sponsorluk ve Hibe Fonları
12. Hibe Fonları (II): Ulusal ve Uluslararası Fonlar
13. Fon Edinme Amaçlı Projelerin Yazılması ve Yürütülmesi
14. Genel Değerledirme

Dr. Ömer ÖZDİNÇ

İzmir Atatürk Lisesinden mezun oldu. Lisansını Marmara Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde 2005’te tamamladı. Yüksek lisansını aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsünde “Ar-Ge Yönetimi” konulu teziyle tamamladı. Hazırladığı “Ulusal İnovasyon Sisteminin Sosyokültürel Kaynakları” başlıklı teziyle de İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünden doktora derecesini alan Özdinç yine İstanbul Üniversitesi’nde STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi yüksek lisans programında çeşitli dersler verdi. Danışmanlık sektöründe edindiği iş deneyiminden sonra 2008 yılında Ar-Ge, girişimcilik ve inovasyon sahasında danışmanlık, yazılım ve eğitim çözümleri sunan ve bugün de faaliyetlerine devam eden SER Danışmanlık’ı kurdu. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin dijitalleştirilmesiyle ilgili faaliyetlerini 2021 yılında Novitopia adında bir teknopark firması kurarak şirketleştirdi. Burada girişimcilik ve inovasyon ekosistemine yönelik farklı dijital çözümler geliştirdi. Birçok şirkete, kamu kurumuna, üniversiteye ve STK’ya danışmanlık yaptı, onlara eğitimler verdi. Birçok sosyal girişime mentorluk yaptı. Ar-Ge ve inovasyon konularında yayınları bulunmaktadır. Profesyonel ilgi alanları Ar-Ge ve inovasyon yönetimi, teknoloji yönetimi, proje yönetimi, örgütsel gelişim, strateji geliştirme, sosyal girişimcilik ve yazılım geliştirmedir. Akademik ilgi alanları ise inovasyon araştırmaları, inovasyon/girişimcilik/teknoloji sosyolojisi, bilim teknoloji ve toplum çalışmaları, bilim teknoloji politikaları, ulusal inovasyon sistemi gibi konulardır.

 

II. YARIYIL (BAHAR YARIYILI)

​

1. TÜRKİYE’DE DEVLET-TOPLUM İLİŞKİLERİ

Modern Toplum ve devlet örgütlenmesi ile birlikte geleneksel toplumlarda devlet – toplum ilişkileri dönüşmüş, yeni bir mahiyet kazanmıştır. Modern toplumla birlikte yeni toplumsal grupların ortaya çıkışı kamu, daha özelde devlet karşısında yeni konumlanmaları ve ilişki biçimlerini getirmiştir. Modern tecrübe ya da Batı deneyimi bugün yaygın bir model olarak karşımıza çıkarken, batı-dışı coğrafyalarda, özelde devlet – toplum ilişkileri bir mahiyet dönüşümüne uğramakla birlikte, modern deneyiminden farklı özellikler göstermektedir. Bu anlamda Türkiye de sivil toplum tartışmalarına Türkiye’nin yakın dönem siyasi ve toplumsal tarihini merkeze alınarak, sivil toplum dinamiklerinin gelişme eksenleri ele alınacaktır. 

Öğretim Görevlisi: Prof. Dr. İsmail COŞKUN

Haftalık Ders Planı

1. Modern Öncesi Dönem Devlet-Toplum İlişkileri

2. Modern Dönemde, Bir Avrupa Tecrübesi Olarak Devlet-Toplum İlişkileri

3. Doğu Toplumlarında, Özelde Osmanlı İmparatorluk Tecrübesinde Devlet-Toplum İlişkileri, Devletin Konumu

4. Osmanlı Modernleşmesi

5. Modernleşme Uygulamaları ile Birlikte Devlet-Toplum İlişkilerinde Değişim/Dönüşüm

6. Meşrutiyet – İttihat ve Terakki İktidarı – İmparatorluğun Kaybı

7. Erken Cumhuriyet: Modernleşmede Radikal Uygulamalar

8. Demokrasi mi Bürokrasi mi? “Zigana Dağı’nın Üzerine Portakal Dikilmez”

9. Devlet – Toplum İlişkilerinin Hasarlanması: Meşruiyet Krizi

10. 1946 Siyasetin Yeniden Yapılanması: Birazcık Demokrasi 

11. 1960 Devletin ve Toplumsal Alanın Yeniden Yapılandırılması

12. 1980 Siyasetin Bir Kez Daha Yeniden Yapılanması 

13. Yeni Sivillikler – İnşa Edilmiş Sivillikler?

14. Türkiye’de Devlet Toplum İlişkilerinde Süreklilik ve Değişim

Prof. Dr. İsmail COŞKUN

1959 Adana-Kozan doğumludur. 1981’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünden mezun oldu. Aynı bölümde 1987 yılında “Niyazi Berkes’te Doğu-Batı Sorunu” başlıklı yüksek lisans tezini, 1991 yılında ise “Modern Devletin Doğuşu” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Hâlen aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmakta ve Bölüm Başkanlığı görevini yürütmektedir. Başlıca ilgi alanları modern devlet, modernleşme, Türk modernleşmesi, ütopyalar ve edebiyat sosyolojisidir.


2. İLETİŞİM VE SAVUNUCULUK STRATEJİLERİ

STK’ların ve sivil girişimlerin iletişim faaliyetlerini nitelikli bir biçimde yürütmesine ve hem toplum hem de ilgili paydaşlar tarafından tanınması bir gerekliliktir. Sivil alanda gerçekleştirilen faaliyetlerin toplum tarafından bilinmesi toplumsal meselelere dair farkındalığın ve katılımcılığın artırılmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca topluma hizmet etmenin ve destek vermenin yanı sıra sivil aktörlerin toplumsal sorunların çözümüne katkıda bulunması gereklidir. Toplumsal sorunların alınacak kararlarla ve geliştirilecek politikalarla azaltılması ya da ortadan kaldırılması ve sivil aktörlerin karar alma ve politika yapım süreçlerine katılımları için savunuculuk yapmaları önemlidir. Bu derste birbiriyle ilişkili bir biçimde hem iletişim yönetimi hem de savunuculuk birlikte ele alınacaktır. Derste katılımclara iletişim ve savunuculuk kavramlarının yanı sıra bu iki faaliyet alınana dair nasıl strateji geliştirebilecekleri somut örnekler eşliğinde aktarılacaktır. Ayrıca derste iletişim savunuculuk alanındaki iyi örnekler katılımcılarla birlikte yakından incelenecektir.

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK


Haftalık Ders Planı

1. STK’lar İçin İletişim ve Savunuculuk
2. STK’larda Halkla İlişkiler
3. STK’larda Stratejik İletişim
4. Kampanya Yönetimi
5. Medya ve Yeni Medya
6. STK’larda Kriz İletişimi
7. Savunuculuk Yaklaşımları
8. Savunucuların Rolleri
9. Savunuculuk Modelleri
10. Türkiye’den ve Dünyadan Savunuculuk Örnekleri
11. Savunuculuk Planlaması ve Strateji Geliştirme I
12.Savunuculuk Planlaması ve Strateji Geliştirme II
13. Örnek Savunuculuk Stratejisi Hazırlama I
14. Örnek Savunuculuk Stratejisi Hazırlama II

Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK

1982 İstanbul-Üsküdar doğumludur, aslen Bayburtludur. Lisans eğitimini 2004’te İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde, yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde “Yoksulların Yaşam Stratejileri: Küçük Mustafa Paşa ve Balat Örnekleri” adlı çalışmasıyla 2008 yılında tamamladı. Yine aynı bölümde “Kentsel Müdahaleler Açısından İstanbul” başlıklı teziyle doktora çalışmasını 2011 yılında bitirdi. 2013 yılında kısa bir süre City University of New York Center for Place Culture and Politics adlı merkezde misafir araştırmacı olarak bulundu. Hâlen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışan Şentürk, aynı zamanda Sosyoloji Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı, Kent Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Koordinatörü ve Gönüllü Akademisi eş kurucusu ve yürütücüsüdür. İlgi alanları arasında kentsel müdahaleler ve politikalar, mekânın sosyolojisi, yeni medya ve dijital kültür, sivil toplum ve gönüllülük, ailenin ve yaşlanmanın sosyolojisi yer almaktadır. Gönüllülük alanında farklı STK'lara, sivil inisiyatiflere destek olan Şentürk, aktif gönüllülük çalışmalarını hâlihazırda 65+ Yaşlı Hakları Derneği'nde sürdürmektedir. Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak/Volunteering and Working with Volunteers kitabının editörü olan Şentürk, Gençlik ve Spor Bakanlığı adına yürütülen Türkiye Gönüllülük Araştırması’nın yürütücülüğünü yapmıştır. Çalışmaları TÜBA, TÜBİTAK, Avrupa Birliği ve farklı kuruluşlarca desteklenen Şentürk’ün hâlihazırdaki araştırmaları yerel yönetimler ve gönüllülük ilişkisi üzerine odaklanmaktadır.

​

3. SOSYAL GİRİŞİMCİLİK

Bir sosyal girişimin ne olduğunu ve sosyal girişimcilik çalışmalarının ulusal ve küresel anlamda önemine dikkat çekilecektir. Dünya’da birçok farklı sorunları vardır. Bunlar temel olarak; çevresel, toplumsal, bireysel olarak 3 ana grupta toplanabilir. Bu sorunlar, bugüne kadar var olan yöntemler ile çözülemediği için olaylara farklı bir bakış açısından bakmak gerekmektedir. Ve sadece bireysel kazanımlar ile değil, herkesin sorumluluk alıp paylaştığı ve katılımcı olabileceği yöntemlerle yaklaşmak gerekmektedir. Bunu sağlamak için teorinin yanı sıra uygulamalı çalışmalar da yürütülecek ve örnek sosyal girişim vakaları incelenecektir

Öğretim Görevlisi: Dr. Uygar ÖZESMİ

Haftalık Ders Planı

1. Dersin tanıtımı: İçerik, Yöntem, Proje

2. Dünya’nın İçinde Bulunduğu Krizin Tanımı

3. Sosyal Girişimcilik: Tanımı, Önemi, Tarihsel Geçmişi, Ticari Girişimlerden Farkları  

4. Türkiye’de Sosyal Girişimcilik Ekosistemi 

5. Dünyada Sosyal Girişimcilik Ekosistemi 

6. Bir Sosyal Girişim Ekosistemi Olarak Türetim Ekonomisi 

7. Sosyal Girişimlerden Örnekler ve Sunumlar (1)

8. Sosyal Girişimlerden Örnekler ve Sunumlar (2)

9. Sosyal Girişim Tasarlama: Vizyon Misyon ve Değerler

10. SWOT ve Kanvas İş Planı Oluşturma ve Geliştirme

11. Bütçe: Maliyet Hesaplama ve Finansman

12. İletişim, Satış ve Pazarlama

13. Proje: Sosyal Girişim Ön Sunumları ve Tartışmalar

14. Proje: Final Sosyal Girişim Sunumları

Dr. Uygar ÖZESMİ

Sosyal Girişimci ve Ashoka Senior Fellow olan Dr. Özesmi, ODTÜ Jeoloji Mühendisliği’ni bitirdikten sonra Fulbright Bursu’yla Ohio State Universitesi’nde Çevre Bilimleri yüksek lisansı, MacArthur Bursu’yla Minnesota Üniversitesi’nde Koruma Biyolojisi, Kalkınma ve Sosyal Değişim doktorası yaptı. 2000 yılında Erciyes Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nü kurdu. Yaptığı işler arasında Devlet Bakanı Adnan Kahveci’nin danışmanlığı (1989-90), Doğa Derneği ve KusBank.org kuruculuğu (2001), STGM Kurucu Üyeliği ve Yönetim Kurulu Üyeliği (2002-2010), BM Kalkınma Programı’nda Çevre Uzmanlığı (2004-2006), TEMA Vakfı Genel Müdürlüğü (2006-2008), Greenpeace Akdeniz Genel Direktörlüğü (2008-2012), CIVICUS Sivil Katılım için Dünya Birliği yönetim kurulu üyeliği (2010-2016) bulunmaktadır. Halen 2012 senesinde kurduğu Change.org Türkiye ve Good4Trust.org’u yönetiyor ve Türetim Ekonomisi Derneği’nin başkanlığını yapmakta olan Özesmi’nin çok sayıda bilimsel yayını ve popüler makalesi yanında yayımlanmış bir kitabı ve Açık Radyo’da hafta içi her gün Gezegenin Geleceği isimli bir programı bulunmaktadır.

 

4. TÜRKİYE’DE STK UYGULAMALARI

Bu derste kuruluş amaçlarına göre farklı Sivil Toplum Kuruluşları (STK) örnekleri ele alınacaktır. Türkiye’de engelliler, yaşlılar, çocuklar, göçmenler gibi dezavantajlı gruplar için çalışan STK’lar, hak temelli savunuculuk yapan kuruluşlar, çevre kuruluşları, insani yardım kuruluşları, hemşeri dernekleri, sendikalar ve meslek kuruluşları gibi çok geniş bir yelpazede hizmet üreten sivil girişimler bulunmaktadır. Türkiye’de STK Uygulamaları dersinde teorik bilgiler ile birlikte, farklı alanlarda hizmet veren sivil girişimlerden en iyi örneklerin sözcülerinin veya yöneticilerinin kendi STK’larını sunma imkânı verilecektir. 

Öğretim Görevlisi: Dr. Ömer ÖZDİNÇ

Haftalık Ders Planı

1. Türkiye’de STK’ların Tarihi

2. STK’ların Yoğunlaştıkları Alanlar

3. Vakıflar ve Dernekler

4. Sendikalar ve Meslek Kuruluşları

5. Hak Temelli Sivil Girişimler

6. Dezavantajlı Gruplar 

7. İç Göç Kaynaklı Sivil Kuruluşlar

8. Göçmen ve Sığınmacılar İçin STK’lar

9. Sağlık STK’ları 

10. Çevre Savunuculuğu İçin STK’lar 

11. Kadınlara Yönelik STK’lar 

12. Çocuk Kuruluşları 

13. Kent ve Kentleşme Odaklı Kuruluşlar

14. Uluslararası STK’lar ve Türkiye

Prof. Dr. Yusuf ADIGÜZEL

İzmir Atatürk Lisesinden mezun oldu. Lisansını Marmara Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde 2005’te tamamladı. Yüksek lisansını aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsünde “Ar-Ge Yönetimi” konulu teziyle tamamladı. Hazırladığı “Ulusal İnovasyon Sisteminin Sosyokültürel Kaynakları” başlıklı teziyle de İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünden doktora derecesini alan Özdinç yine İstanbul Üniversitesi’nde STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi yüksek lisans programında çeşitli dersler verdi. Danışmanlık sektöründe edindiği iş deneyiminden sonra 2008 yılında Ar-Ge, girişimcilik ve inovasyon sahasında danışmanlık, yazılım ve eğitim çözümleri sunan ve bugün de faaliyetlerine devam eden SER Danışmanlık’ı kurdu. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin dijitalleştirilmesiyle ilgili faaliyetlerini 2021 yılında Novitopia adında bir teknopark firması kurarak şirketleştirdi. Burada girişimcilik ve inovasyon ekosistemine yönelik farklı dijital çözümler geliştirdi. Birçok şirkete, kamu kurumuna, üniversiteye ve STK’ya danışmanlık yaptı, onlara eğitimler verdi. Birçok sosyal girişime mentorluk yaptı. Ar-Ge ve inovasyon konularında yayınları bulunmaktadır. Profesyonel ilgi alanları Ar-Ge ve inovasyon yönetimi, teknoloji yönetimi, proje yönetimi, örgütsel gelişim, strateji geliştirme, sosyal girişimcilik ve yazılım geliştirmedir. Akademik ilgi alanları ise inovasyon araştırmaları, inovasyon/girişimcilik/teknoloji sosyolojisi, bilim teknoloji ve toplum çalışmaları, bilim teknoloji politikaları, ulusal inovasyon sistemi gibi konulardır.

​

5. SOSYAL SORUMLULUK YÖNETİMİ

Kurumların sosyal paydaşlarına karşı çevresel, ekonomik ve sosyal alanda yarattığı etkileri içeren kurumsal sosyal sorumluluk ile sosyal sorumluluk arasındaki fark nedir sorusunun cevabının pek çok boyutuyla ele alınacağı bu ders kapsamında kurumsal sosyal sorumluluğun kurumlar nezdinde önemi ve faydaları incelenecektir. Bunun yanı sıra kurumsal sosyal sorumluluk yönetimde bahsi geçen farklı yönetim modeller, nasıl yapılacağı, nelerin dikkate alınacağı, KSS alanları ve KSS’de 3 adım üzerinde durulacaktır.

Öğretim Görevlisi: Dr. Deniz SAYDAM SARIKARDAŞOĞLI

Haftalık Ders Planı

1.Tanışma & Sosyal Sorumluluk: Kavramsal Çerçeve
2. Sosyal Sorumluluğun Tarihsel Gelişimi
3. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Nedir? Ne Değildir?
4. Gönüllülük, Ajanslar, Sponsorluk
5. STK Nedir? Sosyal Paydaşlık Yaklaşımı
6. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Nasıl Yapılmalı?
7. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Proje Örnekleri 1
8. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Proje Örnekleri 2
9. Sürdürülebilirlik ve Etki Yolculuğu Nedir?
10. Grup Sunumları
11. Grup Sunumları
12. Grup Sunumları
13. Kapanış

Dr. Deniz SAYDAM SARIKARDAŞOĞLI

Lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamlayan Dr. Deniz Saydam Sarıkardaşoğlu, İngiltere’de Surrey Üniversitesi’nde İletişim ve Uluslararası Pazarlama dalında yüksek lisans yapmıştır. Yüksek lisans eğitimi sonrasında Türkiye’ye dönen Saydam, doktorasını Marmara Üniversitesi’nde halkla ilişkiler alanında tamamladıktan sonra profesyonel kariyer hayatına Bersay İletişim Danışmanlığı’nda başlamıştır. Sarıkardaşoğlu, hemen ardından DEVA Holding’de Pazarlama ve Kurumsal İletişim Müdür Yardımcısı, Deloitte Türkiye’de Pazarlama ve Kurumsal İletişim Müdür Yardımcısı ve JLL Türkiye Kurumsal Pazarlama Direktörü olarak çeşitli görevler üstlenmiştir. Haziran 2019 tarihinden bu yana Bersay İletişim Danışmanlığı’nda Kıdemli Danışman ve İcra Kurulu Üyeliğini sürdüren Dr. Deniz Saydam Sarıkardaşoğlu, 1 Ocak 2023 itibarıyla Bersay İletişim Danışmanlığı Ajans Başkanı olmuştur.

​

III. YARIYIL (GÜZ YARIYILI)

1. BİTİRME PROJESİ

Sivil Toplum Kuruluşları ve Sosyal Sorumluluk İkinci Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programından mezun olabilmek için, III. Yarıyıl sonunda 30 kredilik dersleri tamamlayarak bir bitirme projesi sunmalıdırlar. Proje hazırlama süreci ile, bir danışman öğretim üyesi gözetiminde öğrencilere, nicel ve/veya nitel araştırma metotlarını kullanarak sahada uygulama deneyimi kazanma, STK’lar veya bir sosyal sorumluluk alanında öğrendikleri teorik ve pratik bilgileri bitirme projesi ile sunmaları istenecektir. Bitirme projeleri STK ve sosyal sorumluluk alanlarındaki bir konuya açıklık getirmek, uygulama farklılıklarını ortaya koymak veya bir örnek olay üzerinden analiz yaparak problem alanlarını tanımlamak ve çözüm öneri sunmak biçiminde uygulanabilir.


...


Program Hakkında

Bireylerin toplumsal sorunların çözümüne yönelik faaliyetlere gönüllü olarak katılmaları modern toplumun en önemli gelişmişlik göstergelerinden biridir. Gönüllü hizmetler, kâr amacı gütmeyen Sivil Toplum Kuruluşları (STK) üzerinden yürütülmektedir. Ayrıca bazı kamu ve özel sektör kuruluşları da, herhangi bir maddi beklentileri olmadan, sosyal sorumluluk projeleriyle toplumsal fayda güden projeler üretmekte ve topluma karşı sorumluluklarını yerine getirmektedirler. STK’ların yetişmiş personel, gönüllü ve finansal kaynak ihtiyacının karşılanması kadar, faaliyetlerine toplumun ilgi ve desteğini çekebilmek için doğru ve etkili bir iletişim yönetimi kullanabilmeleri de bu alandaki bilgi birikimine müracaatı zorunlu kılmaktadır. Buna karşılık, söz konusu alanda yetişmiş insan kaynağı açığının bulunduğu ve uzmanlaşmaya yönelik çabaların yetersiz kaldığı görülmektedir.
STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı hem STK’ların ihtiyaç duyduğu nitelikli uzman/yönetici ihtiyacının karşılanmasını ve hem de özel şirketlerin sosyal sorumluluk projelerini yürütebilecek profesyonellerin yetiştirilmesini amaçlamaktadır. Ulusal veya uluslararası STK’larda çalışanlar, resmi ve özel kurumların halkla ilişkiler, müşteri ilişkileri, sosyal sorumluluk projelerinde çalışanlar, siyasi partiler ve baskı gruplarının yöneticileri, resmi kurumların (kalkınma ajansları, bakanlıklar, valilikler, belediye) proje birimlerinin yöneticileri Programın öncelikli hedef kitlesidir. Bu program ayrıca STK’larda gönüllü veya profesyonel olarak çalışmak isteyen veya sosyal sorumluluk alanında kariyer yapmak isteyen gençlere de hitap etmektedir. Programı tamamlayanların, Türkiye toplumumun sosyolojik altyapısını daha yakından tanıyarak, görev alacakları sosyal projelerin kurgulanmasından yürütülmesine, fon bulunmasından raporlanmasına kadar her aşamada bilimsel metotları kullanabilme becerisi kazanması hedeflenmektedir.


stk-ve-sosyal-sorumluluk-yonetimi-yuksek-lisans-programi-tanitim-kitapcigi-2023-2024.pdf


İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği için tıklayınız

...

Başvuru, Kabul ve Mezuniyet Koşulları

Program, en az 4 yıllık lisans programlarından mezun olmuş her öğrenciye açıktır. Aşağıda belirtilen koşullara göre başvuran adaylarla mülakat yapılacak ve başarılı olanlar İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlemiş olduğu genel kabul koşullarını da sağlamak şartıyla bu programa kayıt yaptırabileceklerdir.
• Başvuru için 4 yıllık herhangi bir lisans programından mezun olmak yeterlidir.
• ALES şartı aranmamaktadır.
• Yabancı Dil (YDS veya eşdeğeri) şartı aranmamaktadır.
• Lisans not ortalaması 100 üzerinden en az 50 (elli) olmalıdır.
• Programa kabulde, lisans mezuniyet not ortalamasının % 50’si ve mülakat sınavının % 50’si esas alınacaktır. Programa kabul notu en az 60 (altmış)’tır.
• Lisans eğitimlerini yurt dışında yapmış olan adayların YÖK’ten denklik belgesi almaları zorunludur.
• Tezsiz yüksek lisans derecesi almak için öğrencilerin azami 3 yarıyıl içerisinde en az 30 kredilik 10 ders almaları ve proje hazırlayıp danışmanlarına sunmaları gerekmektedir. 24 AKTS’lik proje dahil olmak üzere mezuniyet için tamamlanması gereken AKTS 90’dır.

Ücret*

Program üç dönemden, 30 kredi veya oluşmaktadır.

 Ders YüküÜcret (TL) **İndirimli Ücret (TL)***  
1. Dönem5 ders (15 kredi)
6,3004,500 
2. Dönem 5 ders (15 kredi)
6,300
4,500 
3. DönemProje    -    -
--
TOPLAM10 ders (30 kredi) + Proje12,6009,000


* Belirtilen ücretler 2019-2020 Güz Yarıyılı başvuru dönemine aittir.
** Saat başına ders kredi ücreti 420TL’dir. Ödemeler, Halk Bankası'na AKSİS Öğrenci Otomasyon Sistemi’nden (aksis.istanbul.edu.tr) alınacak referans numarası ile yapılacaktır.
*** İndirimli ücret İstanbul Üniversitesi personeli, eşleri ve çocukları (emekliler ve işçi statüsünde çalışanlar hariç) için geçerlidir. Bu kişiler, durumlarını kayıt esnasında belgelendirerek indirimden yararlanabilirler. Saat başına indirimli ders kredi ücreti 300 TL’dir.

2025-2026 Akademik Yılı için STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi Yüksek Lisans Programı açılmamıştır. 

I. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin Adı Z/S
 KrediAKTSÖğretim Üyesi/ Görevlisi
 1Sivil Toplum KuramıZorunlu36
Doç. Dr. Enes Kabakcı
2Gönüllülük ve Gönüllü YönetimiZorunlu
3
7Doç. Dr. Murat Şentürk
3STK'larda Yeni Toplumsal HareketlerZorunlu
3
6Doç. Dr. Aynur Erdoğan Coşkun
4 STK'larda Mali MevzuatSeçmeli
3
7
Dr. Zeynel Koç
5Proje Döngüsü ve Kaynak GeliştirmeSeçmeli
3
7
Dr. Ömer Özdinç

​

II. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin AdıZ/SKrediAKTS
Öğretim Üyesi/ Görevlisi
1Devlet-Toplum İlişkileriSeçmeli3
6Prof. Dr. İsmail Coşkun
2İletişim ve Savunuculuk StratejileriSeçmeli
3
7
Doç. Dr. Murat Şentürk
3Sosyal GirişimcilikZorunlu
3
7Dr. Uygar Özesmi
4Türkiye'de STK UygulamalarıZorunlu3
6Dr. Ömer Özdinç
5Sosyal Sorumluluk YönetimiZorunlu3
6Dr. Deniz Saydam

III. YARIYIL (DERS DÖNEMİ)  

 Dersin AdıZ/S KrediAKTS
Öğretim Üyesi/ Görevlisi
1Bitirme ProjesiZorunlu
-24 

I. YARIYIL (GÜZ YARIYILI)

​

1. SİVİL TOPLUM KURAMI

“Sivil toplum”, Batı toplum ve siyaset düşüncesi içinde ortaya çıkıp gelişen kavramlardan biridir. İlk kez Platon ve Aristoteles’in eserlerinde karşımıza çıkan bu kavram, İlk Çağ’dan günümüze her daim “devlet” kavramıyla birlikte düşünülmüştür. “Sivil” kavramı, şehirlilik ve vatandaşlıkla bağlantılı olmakla birlikte, medenilik ve medeniyetle de ilişkilidir. Tüm antik kavramlar gibi “sivil” kavramı da Ortaçağ’dan itibaren tedrici bir anlam değişikliğine uğramış, neticede Aydınlanma düşüncesine – ve bunun temel taşlarından olan uygarlık (civilization) kavramına – esas teşkil etmiş, böylece modernitenin asli unsurlarından bir haline gelmiştir. Dolayısıyla sivil toplum, modernitenin analizi için kaçınılmaz olarak ele alınması gereken kavramsallaştırmalardan biridir. Kavramın günümüzde “sivil toplum kuruluşları” bağlamında, yönetime katılma ve vatandaşlıkla ilişkili olarak daha özel bir kullanımı da bulunmaktadır. Bu derste, sivil toplum kuramları özellikle modern döneme odaklanarak incelenecektir.

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Enes Kabakcı​

Haftalık Ders Planı

1. Antikiteden Orta Çağ’a Sivil Toplum

2. Sivil Toplum ve Doğal Hukuk Geleneği

3. Aydınlanma, Burjuvazi ve Sivil Toplum

4. Sivil Toplum ve Sosyal Sözleşme Geleneği

5. Bir Ahlak Kuramı Olarak Sivil Toplum: İskoç Aydınlanması

6. Hume: Sivil Toplumun Doğası

7. Ferguson: Medenilik Olarak Sivil Toplum

8. Smith: Piyasa Kuramı Olarak Sivil Toplum

9. Hegel: Devlet Olarak Sivil Toplum

10. Marx: Sivil Toplumun Eleştirisi

11. Tocqueville: Demokrasi ve Sivil Toplum

12. Yirminci Yüzyılda Sivil Toplum Tartışmaları: Gramsci ve Sonrası

13. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’de Sivil Toplum Tartışmaları

14. Güncel Sivil Toplum Tartışmaları

Doç. Dr. Enes KABAKCI

1973 İstanbul-Beyazıt doğumludur. 1992’de Galatasaray Lisesinden, 1996’da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını 1999’da “L’activité politique d’Alexis de Tocqueville” başlıklı çalışmasıyla, doktorasını ise 2007’de “Sauver l’Empire. Modernisation, positivisme et formation de la culture politique des Jeunes-Turcs (1895-1908)” başlıklı teziyle Paris I Panthéon-Sorbonne Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümünde tamamladı. 2013 yılında sosyoloji doçenti oldu. 2009 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Çalışmaları sosyoloji tarihi, siyaset sosyolojisi, tarihsel sosyoloji ve Osmanlı-Türk modernleşmesi alanlarında yoğunlaşmaktadır.

​ 

2. GÖNÜLLÜLÜK VE GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ

Gönüllülük ve Gönüllü Yönetimi dersinde katılımcı demokrasilerde Sivil Toplum Kuruluşlarının yeri ve önemi Türkiye ve dünyada ortaya çıkış sebepleri ele alınacaktır. Ayrıca, sivil toplum çalışmalarında gönüllü olmanın önemi, değeri, sorumlulukları, STK’ların gönüllü yönetiminde özen göstermesi ve önem vermesi gereken alanlar işlenecektir. 

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Murat Şentürk

Haftalık Ders Planı

1. Katılımcı Demokrasi İçinde STK’nın Önemi, Dünyada ve Türkiye’de STK Oluşumları

2. STK’lar ve Yönetim Modeli ve Anlayışı

3. STK – Gönüllü İlişkisi: Gönüllülük Tanımı, Gönüllü Olma Nedenleri

4. Gönüllü Olmanın Kazanç ve Maliyetleri, Gönüllü Sorunları

5. STK’lara Katılım ve Gönüllü Çalışmalar

6. STK’larda Gönüllü Stratejisi: Gönüllü Seçimi ve Oryantasyon

7. Gönüllüyü Tanımak, Gönüllü Eğitimi, Gönüllünün Sorumlulukları

8. Gönüllülük ve Etik İlkelerin Önemi

9. Gönüllülerin STK’ya Katkıları (Somut Örnekler)

10. Gönüllü Çalışmalarının Yerelde Önemi

11. Gönüllü Yönetimi ve Sürdürülebilirlik

12. STK’nın Gönüllüye Karşı Sorumlulukları

13. STK’da Proje Üretimi ve Proje Yönetiminde Gönüllü ile İşbirliğinin Önemi

14. Genel Değerlendirme ve Sunumlar

Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK

Lisans öğrenimini İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde 2004’te, yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Programında “Yoksulların Yaşam Stratejileri: Küçük Mustafa Paşa ve Balat Örnekleri” adlı çalışmasıyla 2008 yılında tamamladı. Yine aynı programda “Kentsel Müdahaleler Açısından İstanbul” başlıklı teziyle doktora çalışmasını 2011 yılında bitirdi. 2013’te City University of New York’ta yer alan Center for Place, Culture and Politics adlı merkezde misafir araştırmacı olarak bulundu. 2018 yılında doçent unvanını kazandı. Halen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışan Şentürk’ün ilgi alanları arasında kentsel müdahaleler, kent ve siyaset, kentsel dönüşüm, konut, yoksulluk, aile, medya, yaşlanmanın ve mekânın sosyolojisi yer almaktadır.

 

3 . STK’LAR VE YENİ TOPLUMSAL HAREKETLER

İkinci Dünya Savaşı sonrasında siyasi ve sosyal değişimi ve dönüşümü amaçlayan toplumsal hareket lerde karakteristik farklılaşmaların meydana geldiği gözlenmektedir Yenitoplumsal hareketler ( ekonomik kalkınma gibi makro siyasi meselelerden çok insan haklarıyla ilgili sorunlara odaklan maktadır Bu dersin konusu, modern çağda toplumsal hareketleri doğuran siyasi, ekonomik ve sosyal koşullara ayna tutularak toplumsal ve kültürel eksende faaliyet gösteren yeni toplumsal hareketlerin özelliklerinin değerlendirilmesinden ve bu hareketlerin günümüz modern toplumundaki etkilerinin analiz edilmesinden ibarettir Bu bağlamda toplumsal hareketlerin doğuş koşullarından başlanarak “ olan tespit edilecek ve günümüz toplumundaki çeşitli faaliyet alanları incelenecektir

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Haftalık Ders Planı

1. Toplumsal Değişme
2. Toplumsal Hareket Kavramı ve Tanımı
3. Toplumsal Hareketlerin Ortaya Çıkışı
4. Kolektif Davranış Kuramı
5. Klasik Sosyologlara Göre Toplumsal Hareketler
6. Sistem Karşıtı Hareketler
7. Kaynak Mobilizasyonu Kuramı
8. Yeni Toplumsal Hareketler Neden Yeni
9. Yeni Toplumsal Hareketler Yaklaşımı 
10. Dini Toplumsal Hareketler
11. Batı dışı Toplumlarda Toplumsal Hareketler
12. Türkiye’de Toplumsal Hareketlerin Doğuşu
13. Türkiye'de Toplumsal Hareketler
14. Toplumsal Hareket Örnekleri

Dr. Öğr. Üyesi Aynur ERDOĞAN COŞKUN
2006 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji ve Tarih Bölümlerinden mezun oldu Yüksek lisansını 2009 da İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalında yaptıktan sonra doktorasını aynı kurum çatısı altında Yurt Dışı Eğitim ve Türk Modernleşmesi başlıklı tez çalışmasıyla 2013 yılında tamamladı 2013 ten bu yana İstanbul Üniversitesi Ede biyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta toplumsal hareketler, din sosyolojisi, sosyoloji teorisi ve bilim/teknoloji kültür ilişkisi gibi konularda çalışmalarına devam etmektedir

​

4. STK'LARDA MALİ MEVZUAT

STK’lar tarafından yürütülen her faaliyetin bir mali yönü bulunmaktadır STK’lar gelir elde ederler ve harcama yaparlar Gerek vakıfların gerekse derneklerin gelir toplama ve harcama usulleri ilgili mevzuat ile belirlenmiştir STK yöneticileri daha çok faaliyetlerin başarısına yoğunlaştıklarından, her zaman harcama usulleri ve belge düzeni konusunda gerekli hassasiyeti gösteremeyebilmektedir Harcama STK amaçlarına uygun olsa dahi, harcama usulünde ilgili mevzuata uyulmamış olması yöneticileri sorumlu duruma düşürebilmektedir Diğer taraftan bu kurumların “iktisadi faaliyetleri” aynı zamanda vergi mevzuatının konusuna girmektedir Bu derste ilk olarak vakıf veya derneklerin hukuki yapıları konusu ele alınacak sonrasında ise STK’lardaki iktisadi faaliyetler ve yükümlülükler genel esasları ile verilecektir.

Öğretim Görevlisi: Dr. Zeynel Koç

Haftalık Ders Planı

1. Giriş: Temel Kavramlar ve Tanımlar
2. STK’ların Hukuki Yapıları
3. Mali Mevzuat ve Genel Vergi Mevzuatı
4. STK Gelirleri ve Harcama Usulleri
5. Bağışlar ve Diğer Gelir Getirici Faaliyetler
6. Kamu ve Özel Fonların Kullanımı
7. STK Yöneticilerin Mali ve Hukuki Sorumlulukları
8. Denetleme Usulleri
9. Dernekler Kanunu’nda Yer Alan Mali Düzenlemeler
10. Vakıflar Kanunu’nda Yer Alan Mali Düzenlemeler
11. Vergi Mevzuatı Karşısında Vakıflar ve Derneklerin Durumu
12. Mali Mevzuatın Örnek STK’lar Üzerinden Incelenmesi
13. Mali Mevzuatta İyi Örnekler

Dr. Zeynel KOÇ

1995 yılında Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Basım ve Yayımcılık Bölümünü bitirdi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalında 1998’de yüksek lisansını, 2004 yılında doktorasını tamamladı. 2012 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Ayrıca Uygulamalı Sosyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Sosyal Sorumluluk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcılığı ve Yeşilay Bağımlılık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü gibi görevleri bulunmaktadır. Yayımlanmış dört kitabı olan Adıgüzel göç, iletişim, yurtdışındaki Türkler, kent, sivil toplum ve gönüllük alanlarında akademik çalışmalarını sürdürmektedir.

 

5. PROJE DÖNGÜSÜ VE KAYNAK GELİŞTİRME

STK’ların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kaynağa ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kaynak, proje gelirinden sağlanabilmekte ancak kaynağın sürdürülebilirliğine dikkat edilmesi gerekmektedir. Sivil toplum kuruluşlarının finansal sürdürülebilirliği, finansal planlama ve yönetim, kendi kendini finanse etme dahil tüm kaynak oluşturma ve tanıtım faaliyetleri sayesinde sağlanır. STK’ların giderek proje bazlı fonlara erişiminin yaygınlaşması birçok STK’nın proje hazırlamak, yazmak ve yönetmek konusunda ihtiyacının oluşmasına neden olmuştur. Gerek yerel gerekse uluslararası fonlardan yararlanma oranının düşük olmasının en önemli nedenlerinden biri proje hazırlama ve yönetme konusundaki yetersiz deneyimlerdir. Bu derste öncelikle proje yönetimi konusu anlatılacaktır. Ardından finansal yönetim ve kaynak oluşturma ile ilgili temel kavramlar ele alınacak, STK’ların gelir kaynakları ve kaynak oluşturma stratejisinin nasıl geliştirilebileceğine dair teorik bilgi ve örneklerle anlatılacaktır. Ardından fon kaynakları için proje geliştirme, yazma ve yürütme süreci ele alınacaktır. Bu derste projelerin nasıl geliştirilebileceğine ve kaynak oluşturulabileceğine ilişkin teorik bilgilerin verilmesinin ardından katılımcılardan dönem sonuna kadar bir proje geliştirmeleri de istenecektir.

Öğretim Görevlisi: Dr. Ömer ÖZDİNÇ

Haftalık Ders Planı

1. Proje Döngüsü ve Proje Yönetimi Kavramları
2. Projelerde Kapsam ve Zaman Yönetimi
3. Projelerde Maliyet Yönetimi
4. Projelerde Kalite ve İK Yönetimi
5. Projelerde Risk ve İletişim Yönetimi
6. Projelerde Paydaş ve Tedarik Yönetimi
7. Temel Finansal Kavramlar
8. Finansal Yönetim ve Planlama: Fizibilite ve Bütçeleme
9. STK'larda Kaynak Oluşturma Stratejileri
10. Bireysel ve Kitlesel Bağışçılık
11. Kurumsal Bağışçılık: Sponsorluk ve Hibe Fonları
12. Hibe Fonları (II): Ulusal ve Uluslararası Fonlar
13. Fon Edinme Amaçlı Projelerin Yazılması ve Yürütülmesi
14. Genel Değerledirme

Dr. Ömer ÖZDİNÇ

İzmir Atatürk Lisesinden mezun oldu. Lisansını Marmara Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde 2005’te tamamladı. Yüksek lisansını aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsünde “Ar-Ge Yönetimi” konulu teziyle tamamladı. Hazırladığı “Ulusal İnovasyon Sisteminin Sosyokültürel Kaynakları” başlıklı teziyle de İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünden doktora derecesini alan Özdinç yine İstanbul Üniversitesi’nde STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi yüksek lisans programında çeşitli dersler verdi. Danışmanlık sektöründe edindiği iş deneyiminden sonra 2008 yılında Ar-Ge, girişimcilik ve inovasyon sahasında danışmanlık, yazılım ve eğitim çözümleri sunan ve bugün de faaliyetlerine devam eden SER Danışmanlık’ı kurdu. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin dijitalleştirilmesiyle ilgili faaliyetlerini 2021 yılında Novitopia adında bir teknopark firması kurarak şirketleştirdi. Burada girişimcilik ve inovasyon ekosistemine yönelik farklı dijital çözümler geliştirdi. Birçok şirkete, kamu kurumuna, üniversiteye ve STK’ya danışmanlık yaptı, onlara eğitimler verdi. Birçok sosyal girişime mentorluk yaptı. Ar-Ge ve inovasyon konularında yayınları bulunmaktadır. Profesyonel ilgi alanları Ar-Ge ve inovasyon yönetimi, teknoloji yönetimi, proje yönetimi, örgütsel gelişim, strateji geliştirme, sosyal girişimcilik ve yazılım geliştirmedir. Akademik ilgi alanları ise inovasyon araştırmaları, inovasyon/girişimcilik/teknoloji sosyolojisi, bilim teknoloji ve toplum çalışmaları, bilim teknoloji politikaları, ulusal inovasyon sistemi gibi konulardır.

 

II. YARIYIL (BAHAR YARIYILI)

​

1. TÜRKİYE’DE DEVLET-TOPLUM İLİŞKİLERİ

Modern Toplum ve devlet örgütlenmesi ile birlikte geleneksel toplumlarda devlet – toplum ilişkileri dönüşmüş, yeni bir mahiyet kazanmıştır. Modern toplumla birlikte yeni toplumsal grupların ortaya çıkışı kamu, daha özelde devlet karşısında yeni konumlanmaları ve ilişki biçimlerini getirmiştir. Modern tecrübe ya da Batı deneyimi bugün yaygın bir model olarak karşımıza çıkarken, batı-dışı coğrafyalarda, özelde devlet – toplum ilişkileri bir mahiyet dönüşümüne uğramakla birlikte, modern deneyiminden farklı özellikler göstermektedir. Bu anlamda Türkiye de sivil toplum tartışmalarına Türkiye’nin yakın dönem siyasi ve toplumsal tarihini merkeze alınarak, sivil toplum dinamiklerinin gelişme eksenleri ele alınacaktır. 

Öğretim Görevlisi: Prof. Dr. İsmail COŞKUN

Haftalık Ders Planı

1. Modern Öncesi Dönem Devlet-Toplum İlişkileri

2. Modern Dönemde, Bir Avrupa Tecrübesi Olarak Devlet-Toplum İlişkileri

3. Doğu Toplumlarında, Özelde Osmanlı İmparatorluk Tecrübesinde Devlet-Toplum İlişkileri, Devletin Konumu

4. Osmanlı Modernleşmesi

5. Modernleşme Uygulamaları ile Birlikte Devlet-Toplum İlişkilerinde Değişim/Dönüşüm

6. Meşrutiyet – İttihat ve Terakki İktidarı – İmparatorluğun Kaybı

7. Erken Cumhuriyet: Modernleşmede Radikal Uygulamalar

8. Demokrasi mi Bürokrasi mi? “Zigana Dağı’nın Üzerine Portakal Dikilmez”

9. Devlet – Toplum İlişkilerinin Hasarlanması: Meşruiyet Krizi

10. 1946 Siyasetin Yeniden Yapılanması: Birazcık Demokrasi 

11. 1960 Devletin ve Toplumsal Alanın Yeniden Yapılandırılması

12. 1980 Siyasetin Bir Kez Daha Yeniden Yapılanması 

13. Yeni Sivillikler – İnşa Edilmiş Sivillikler?

14. Türkiye’de Devlet Toplum İlişkilerinde Süreklilik ve Değişim

Prof. Dr. İsmail COŞKUN

1959 Adana-Kozan doğumludur. 1981’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünden mezun oldu. Aynı bölümde 1987 yılında “Niyazi Berkes’te Doğu-Batı Sorunu” başlıklı yüksek lisans tezini, 1991 yılında ise “Modern Devletin Doğuşu” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Hâlen aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmakta ve Bölüm Başkanlığı görevini yürütmektedir. Başlıca ilgi alanları modern devlet, modernleşme, Türk modernleşmesi, ütopyalar ve edebiyat sosyolojisidir.


2. İLETİŞİM VE SAVUNUCULUK STRATEJİLERİ

STK’ların ve sivil girişimlerin iletişim faaliyetlerini nitelikli bir biçimde yürütmesine ve hem toplum hem de ilgili paydaşlar tarafından tanınması bir gerekliliktir. Sivil alanda gerçekleştirilen faaliyetlerin toplum tarafından bilinmesi toplumsal meselelere dair farkındalığın ve katılımcılığın artırılmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca topluma hizmet etmenin ve destek vermenin yanı sıra sivil aktörlerin toplumsal sorunların çözümüne katkıda bulunması gereklidir. Toplumsal sorunların alınacak kararlarla ve geliştirilecek politikalarla azaltılması ya da ortadan kaldırılması ve sivil aktörlerin karar alma ve politika yapım süreçlerine katılımları için savunuculuk yapmaları önemlidir. Bu derste birbiriyle ilişkili bir biçimde hem iletişim yönetimi hem de savunuculuk birlikte ele alınacaktır. Derste katılımclara iletişim ve savunuculuk kavramlarının yanı sıra bu iki faaliyet alınana dair nasıl strateji geliştirebilecekleri somut örnekler eşliğinde aktarılacaktır. Ayrıca derste iletişim savunuculuk alanındaki iyi örnekler katılımcılarla birlikte yakından incelenecektir.

Öğretim Görevlisi: Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK


Haftalık Ders Planı

1. STK’lar İçin İletişim ve Savunuculuk
2. STK’larda Halkla İlişkiler
3. STK’larda Stratejik İletişim
4. Kampanya Yönetimi
5. Medya ve Yeni Medya
6. STK’larda Kriz İletişimi
7. Savunuculuk Yaklaşımları
8. Savunucuların Rolleri
9. Savunuculuk Modelleri
10. Türkiye’den ve Dünyadan Savunuculuk Örnekleri
11. Savunuculuk Planlaması ve Strateji Geliştirme I
12.Savunuculuk Planlaması ve Strateji Geliştirme II
13. Örnek Savunuculuk Stratejisi Hazırlama I
14. Örnek Savunuculuk Stratejisi Hazırlama II

Doç. Dr. Murat ŞENTÜRK

1982 İstanbul-Üsküdar doğumludur, aslen Bayburtludur. Lisans eğitimini 2004’te İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde, yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde “Yoksulların Yaşam Stratejileri: Küçük Mustafa Paşa ve Balat Örnekleri” adlı çalışmasıyla 2008 yılında tamamladı. Yine aynı bölümde “Kentsel Müdahaleler Açısından İstanbul” başlıklı teziyle doktora çalışmasını 2011 yılında bitirdi. 2013 yılında kısa bir süre City University of New York Center for Place Culture and Politics adlı merkezde misafir araştırmacı olarak bulundu. Hâlen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışan Şentürk, aynı zamanda Sosyoloji Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı, Kent Çalışmaları Yüksek Lisans Programı Koordinatörü ve Gönüllü Akademisi eş kurucusu ve yürütücüsüdür. İlgi alanları arasında kentsel müdahaleler ve politikalar, mekânın sosyolojisi, yeni medya ve dijital kültür, sivil toplum ve gönüllülük, ailenin ve yaşlanmanın sosyolojisi yer almaktadır. Gönüllülük alanında farklı STK'lara, sivil inisiyatiflere destek olan Şentürk, aktif gönüllülük çalışmalarını hâlihazırda 65+ Yaşlı Hakları Derneği'nde sürdürmektedir. Gönüllülük ve Gönüllülerle Birlikte Çalışmak/Volunteering and Working with Volunteers kitabının editörü olan Şentürk, Gençlik ve Spor Bakanlığı adına yürütülen Türkiye Gönüllülük Araştırması’nın yürütücülüğünü yapmıştır. Çalışmaları TÜBA, TÜBİTAK, Avrupa Birliği ve farklı kuruluşlarca desteklenen Şentürk’ün hâlihazırdaki araştırmaları yerel yönetimler ve gönüllülük ilişkisi üzerine odaklanmaktadır.

​

3. SOSYAL GİRİŞİMCİLİK

Bir sosyal girişimin ne olduğunu ve sosyal girişimcilik çalışmalarının ulusal ve küresel anlamda önemine dikkat çekilecektir. Dünya’da birçok farklı sorunları vardır. Bunlar temel olarak; çevresel, toplumsal, bireysel olarak 3 ana grupta toplanabilir. Bu sorunlar, bugüne kadar var olan yöntemler ile çözülemediği için olaylara farklı bir bakış açısından bakmak gerekmektedir. Ve sadece bireysel kazanımlar ile değil, herkesin sorumluluk alıp paylaştığı ve katılımcı olabileceği yöntemlerle yaklaşmak gerekmektedir. Bunu sağlamak için teorinin yanı sıra uygulamalı çalışmalar da yürütülecek ve örnek sosyal girişim vakaları incelenecektir

Öğretim Görevlisi: Dr. Uygar ÖZESMİ

Haftalık Ders Planı

1. Dersin tanıtımı: İçerik, Yöntem, Proje

2. Dünya’nın İçinde Bulunduğu Krizin Tanımı

3. Sosyal Girişimcilik: Tanımı, Önemi, Tarihsel Geçmişi, Ticari Girişimlerden Farkları  

4. Türkiye’de Sosyal Girişimcilik Ekosistemi 

5. Dünyada Sosyal Girişimcilik Ekosistemi 

6. Bir Sosyal Girişim Ekosistemi Olarak Türetim Ekonomisi 

7. Sosyal Girişimlerden Örnekler ve Sunumlar (1)

8. Sosyal Girişimlerden Örnekler ve Sunumlar (2)

9. Sosyal Girişim Tasarlama: Vizyon Misyon ve Değerler

10. SWOT ve Kanvas İş Planı Oluşturma ve Geliştirme

11. Bütçe: Maliyet Hesaplama ve Finansman

12. İletişim, Satış ve Pazarlama

13. Proje: Sosyal Girişim Ön Sunumları ve Tartışmalar

14. Proje: Final Sosyal Girişim Sunumları

Dr. Uygar ÖZESMİ

Sosyal Girişimci ve Ashoka Senior Fellow olan Dr. Özesmi, ODTÜ Jeoloji Mühendisliği’ni bitirdikten sonra Fulbright Bursu’yla Ohio State Universitesi’nde Çevre Bilimleri yüksek lisansı, MacArthur Bursu’yla Minnesota Üniversitesi’nde Koruma Biyolojisi, Kalkınma ve Sosyal Değişim doktorası yaptı. 2000 yılında Erciyes Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nü kurdu. Yaptığı işler arasında Devlet Bakanı Adnan Kahveci’nin danışmanlığı (1989-90), Doğa Derneği ve KusBank.org kuruculuğu (2001), STGM Kurucu Üyeliği ve Yönetim Kurulu Üyeliği (2002-2010), BM Kalkınma Programı’nda Çevre Uzmanlığı (2004-2006), TEMA Vakfı Genel Müdürlüğü (2006-2008), Greenpeace Akdeniz Genel Direktörlüğü (2008-2012), CIVICUS Sivil Katılım için Dünya Birliği yönetim kurulu üyeliği (2010-2016) bulunmaktadır. Halen 2012 senesinde kurduğu Change.org Türkiye ve Good4Trust.org’u yönetiyor ve Türetim Ekonomisi Derneği’nin başkanlığını yapmakta olan Özesmi’nin çok sayıda bilimsel yayını ve popüler makalesi yanında yayımlanmış bir kitabı ve Açık Radyo’da hafta içi her gün Gezegenin Geleceği isimli bir programı bulunmaktadır.

 

4. TÜRKİYE’DE STK UYGULAMALARI

Bu derste kuruluş amaçlarına göre farklı Sivil Toplum Kuruluşları (STK) örnekleri ele alınacaktır. Türkiye’de engelliler, yaşlılar, çocuklar, göçmenler gibi dezavantajlı gruplar için çalışan STK’lar, hak temelli savunuculuk yapan kuruluşlar, çevre kuruluşları, insani yardım kuruluşları, hemşeri dernekleri, sendikalar ve meslek kuruluşları gibi çok geniş bir yelpazede hizmet üreten sivil girişimler bulunmaktadır. Türkiye’de STK Uygulamaları dersinde teorik bilgiler ile birlikte, farklı alanlarda hizmet veren sivil girişimlerden en iyi örneklerin sözcülerinin veya yöneticilerinin kendi STK’larını sunma imkânı verilecektir. 

Öğretim Görevlisi: Dr. Ömer ÖZDİNÇ

Haftalık Ders Planı

1. Türkiye’de STK’ların Tarihi

2. STK’ların Yoğunlaştıkları Alanlar

3. Vakıflar ve Dernekler

4. Sendikalar ve Meslek Kuruluşları

5. Hak Temelli Sivil Girişimler

6. Dezavantajlı Gruplar 

7. İç Göç Kaynaklı Sivil Kuruluşlar

8. Göçmen ve Sığınmacılar İçin STK’lar

9. Sağlık STK’ları 

10. Çevre Savunuculuğu İçin STK’lar 

11. Kadınlara Yönelik STK’lar 

12. Çocuk Kuruluşları 

13. Kent ve Kentleşme Odaklı Kuruluşlar

14. Uluslararası STK’lar ve Türkiye

Prof. Dr. Yusuf ADIGÜZEL

İzmir Atatürk Lisesinden mezun oldu. Lisansını Marmara Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde 2005’te tamamladı. Yüksek lisansını aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsünde “Ar-Ge Yönetimi” konulu teziyle tamamladı. Hazırladığı “Ulusal İnovasyon Sisteminin Sosyokültürel Kaynakları” başlıklı teziyle de İstanbul Üniversitesi Sosyoloji bölümünden doktora derecesini alan Özdinç yine İstanbul Üniversitesi’nde STK ve Sosyal Sorumluluk Yönetimi yüksek lisans programında çeşitli dersler verdi. Danışmanlık sektöründe edindiği iş deneyiminden sonra 2008 yılında Ar-Ge, girişimcilik ve inovasyon sahasında danışmanlık, yazılım ve eğitim çözümleri sunan ve bugün de faaliyetlerine devam eden SER Danışmanlık’ı kurdu. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin dijitalleştirilmesiyle ilgili faaliyetlerini 2021 yılında Novitopia adında bir teknopark firması kurarak şirketleştirdi. Burada girişimcilik ve inovasyon ekosistemine yönelik farklı dijital çözümler geliştirdi. Birçok şirkete, kamu kurumuna, üniversiteye ve STK’ya danışmanlık yaptı, onlara eğitimler verdi. Birçok sosyal girişime mentorluk yaptı. Ar-Ge ve inovasyon konularında yayınları bulunmaktadır. Profesyonel ilgi alanları Ar-Ge ve inovasyon yönetimi, teknoloji yönetimi, proje yönetimi, örgütsel gelişim, strateji geliştirme, sosyal girişimcilik ve yazılım geliştirmedir. Akademik ilgi alanları ise inovasyon araştırmaları, inovasyon/girişimcilik/teknoloji sosyolojisi, bilim teknoloji ve toplum çalışmaları, bilim teknoloji politikaları, ulusal inovasyon sistemi gibi konulardır.

​

5. SOSYAL SORUMLULUK YÖNETİMİ

Kurumların sosyal paydaşlarına karşı çevresel, ekonomik ve sosyal alanda yarattığı etkileri içeren kurumsal sosyal sorumluluk ile sosyal sorumluluk arasındaki fark nedir sorusunun cevabının pek çok boyutuyla ele alınacağı bu ders kapsamında kurumsal sosyal sorumluluğun kurumlar nezdinde önemi ve faydaları incelenecektir. Bunun yanı sıra kurumsal sosyal sorumluluk yönetimde bahsi geçen farklı yönetim modeller, nasıl yapılacağı, nelerin dikkate alınacağı, KSS alanları ve KSS’de 3 adım üzerinde durulacaktır.

Öğretim Görevlisi: Dr. Deniz SAYDAM SARIKARDAŞOĞLI

Haftalık Ders Planı

1.Tanışma & Sosyal Sorumluluk: Kavramsal Çerçeve
2. Sosyal Sorumluluğun Tarihsel Gelişimi
3. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Nedir? Ne Değildir?
4. Gönüllülük, Ajanslar, Sponsorluk
5. STK Nedir? Sosyal Paydaşlık Yaklaşımı
6. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Nasıl Yapılmalı?
7. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Proje Örnekleri 1
8. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Proje Örnekleri 2
9. Sürdürülebilirlik ve Etki Yolculuğu Nedir?
10. Grup Sunumları
11. Grup Sunumları
12. Grup Sunumları
13. Kapanış

Dr. Deniz SAYDAM SARIKARDAŞOĞLI

Lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde tamamlayan Dr. Deniz Saydam Sarıkardaşoğlu, İngiltere’de Surrey Üniversitesi’nde İletişim ve Uluslararası Pazarlama dalında yüksek lisans yapmıştır. Yüksek lisans eğitimi sonrasında Türkiye’ye dönen Saydam, doktorasını Marmara Üniversitesi’nde halkla ilişkiler alanında tamamladıktan sonra profesyonel kariyer hayatına Bersay İletişim Danışmanlığı’nda başlamıştır. Sarıkardaşoğlu, hemen ardından DEVA Holding’de Pazarlama ve Kurumsal İletişim Müdür Yardımcısı, Deloitte Türkiye’de Pazarlama ve Kurumsal İletişim Müdür Yardımcısı ve JLL Türkiye Kurumsal Pazarlama Direktörü olarak çeşitli görevler üstlenmiştir. Haziran 2019 tarihinden bu yana Bersay İletişim Danışmanlığı’nda Kıdemli Danışman ve İcra Kurulu Üyeliğini sürdüren Dr. Deniz Saydam Sarıkardaşoğlu, 1 Ocak 2023 itibarıyla Bersay İletişim Danışmanlığı Ajans Başkanı olmuştur.

​

III. YARIYIL (GÜZ YARIYILI)

1. BİTİRME PROJESİ

Sivil Toplum Kuruluşları ve Sosyal Sorumluluk İkinci Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programından mezun olabilmek için, III. Yarıyıl sonunda 30 kredilik dersleri tamamlayarak bir bitirme projesi sunmalıdırlar. Proje hazırlama süreci ile, bir danışman öğretim üyesi gözetiminde öğrencilere, nicel ve/veya nitel araştırma metotlarını kullanarak sahada uygulama deneyimi kazanma, STK’lar veya bir sosyal sorumluluk alanında öğrendikleri teorik ve pratik bilgileri bitirme projesi ile sunmaları istenecektir. Bitirme projeleri STK ve sosyal sorumluluk alanlarındaki bir konuya açıklık getirmek, uygulama farklılıklarını ortaya koymak veya bir örnek olay üzerinden analiz yaparak problem alanlarını tanımlamak ve çözüm öneri sunmak biçiminde uygulanabilir.


...